De beurs

Marktoverzicht Derde Kwartaal 2011

In de eerste weken van het derde kwartaal hielden de aandelenkoersen zich nog redelijk, maar eind juli/begin augustus ging het mis. Oorzaken van de koersval waren het teleurstellende compromis in het Amerikaanse Congres over beteugeling van de overheidsschuld en de daaruit voortvloeiende downgrade van de kredietwaardigheid van de Amerikaanse overheid door Standard & Poor’s. Ook viel de groei tegen. De zwaarstwegende factor was echter de sterk toenemende vrees dat de schuldencrisis in Euroland zou uitdijen.

Beurzen omlaag

De Amerikaanse beursindex S&P 500 leverde 4,3% in, terwijl in Europa de representatieve DJ Stoxx 600-index maar liefst 17,1% terugging. Vooral bankaandelen moesten het ontgelden. Onze eigen AEX leverde 17,5% in. De Griekse beursindex verloor zelfs 42,6%. Dit maal ontkwamen ook de beurzen in de opkomende marken niet aan zware verliezen. De hoofdindex van China eindigde het kwartaal 29% lager.

Centrale banken zeer actief

In de VS kondigde de Federal Reserve Board (‘Fed’) aan dat zij de geldmarktrente tot minstens midden 2013 tegen de nul procent wil houden om de bedrijvigheid te stimuleren. Voor de Europese Centrale Bank (ECB) heeft de strijd tegen de inflatie topprioriteit. Zij verhoogde haar rentetarief juist, met 0,25% tot 1,5%.
Fed en ECB leenden allebei in het derde kwartaal opnieuw veel geld uit aan de banken. Normaal lenen de banken geld uit aan elkaar. In de huidige crisis verbergen ze echter voor elkaar hoeveel ‘slechte’ obligaties’ en andere riskante activa ze hebben. Gevolg is dat ook relatief sterke banken worden gewantrouwd en nauwelijks krediet krijgen van hun collega’s. Dankzij leningen van de centrale banken konden de banken toch hun werk blijven doen.

Rente superhoog en superlaag

Op de obligatiemarkt liepen de rentes sterk uiteen, van een buitengewone lage 2,3% voor de als veilig beschouwde Nederlandse staatsleningen tot een zeer hoge 22,4% voor de riskante Griekse obligaties. Portugal kon eind september alleen lenen tegen 11,2%. Succesvolle acties van de ECB voorkwamen dat ook de Spaanse en Italiaanse rentes te ver stegen. Van de probleemlanden wist alleen Ierland enig beleggersvertrouwen terug te winnen. De rente op tienjarige staatsleningen daalde met een kloeke 3,6% naar 7,9%.

Euro lager, goud omhoog

Door de problemen in euroland zakte de eenheidsmunt in het kwartaal 7,7% tegenover de dollar tot 1,34 dollar per euro. Angst voor een verdere terugval van de mondiale groei drukte de prijzen van olie en andere grondstoffen. De goudprijs steeg ruim 7%.

Trage groei, maar geen recessie

Het ziet er naar uit dat Europa de schuldencrisis uiteindelijk onder controle krijgt. Een scenario waarbij de Amerikaanse en Europese economieën in de huidige fase van trage groei blijven, is het meest waarschijnlijk. In Azië vertraagt de Chinese groei, maar blijft naar westerse normen hoog zodat China het trekpaard van de wereldeconomie blijft. In deze situatie verdienen aandelen extra aandacht van de belegger. Het bedrijfsleven is in het algemeen financieel solide en aandelen zijn interessant geprijsd. Bovendien is het dividendrendement aantrekkelijk, zeker vergeleken bij de magere rente die Duitse en Nederlandse staatsleningen opleveren.

Deze tekst is opgesteld in samenwerking met SNS Asset Management