Engelse en Griekse krediettragedies

Plotseling is er de afgelopen weken angst in de markt gekomen over de kredietkwaliteit van diverse landen. Het begon eerst met Dubai. Nou heb ik me altijd al afgevraagd wat de aantrekkelijkheid van een hoop torenflats in de woestijn is. Veel mensen dachten dat het met oliegeld betaald was, maar het was allemaal geleend geld. Dubai heeft namelijk geen olie.

Vervolgens was Griekenland aan de beurt. Nadat ze jarenlang met de boeken hadden geknoeid, moesten ze uiteindelijk met de billen bloot. Ook met het knoeiwerk was de overheidsschuld al jarenlang te hoog. Het is nog nooit onder 100% van de totale economie geweest en staat nu op 120%. Even ter vergelijking: in Nederland is dat 70%. Zelfs na alle steunoperaties. De Maastrichtnormen, u weet wel, de spelregels voor de leden van de euro, zeggen dat je maximaal 60% mag hebben en als je daarboven zit, je er naartoe moet groeien.

Het Griekse begrotingstekort is opgelopen tot 13% en Griekenland hoefde niet eens banken te redden. Het land heeft te maken met rellen, onder andere vanwege de bezuinigingen. Kredietbeoordelaars zoals Fitch en Standard & Poors´s vinden dat je maar beter je geld niet aan dit land kan uitlenen. Deze Griekse krediettragedie is hopelijk een voorbeeld dat je niet ongestraft de regels kan overtreden.

U zult zich misschien afvragen wat dat voor u zal betekenen? Griekenland lijkt een ver van mijn bed show. Het is inderdaad maar een heel klein deel van de euro-economie. Maar ook Spanje en Ierland lijken eenzelfde richting af te glijden. Om de tekorten terug te dringen moeten overheden hetzelfde als u doen als u geld tekort komt. Namelijk inkomsten vergroten en/of uitgaven verkleinen. De meest logische manier om inkomsten te vergroten is door belastingen te verhogen. Dit is nooit leuk. De regering die dat doet loopt de kans om niet herkozen te worden. Kiezers houden nu eenmaal niet van hogere belastingen. En als je meer van de bedrijven vraagt, lopen de bedrijven weg.

Ook Engeland lijkt die kant op te gaan. Nu zitten die niet in de euro. Gelukkig maar voor ze; door de slechte economische omstandigheden is de munt sterk gedevalueerd ten opzichte van de euro. Daardoor kunnen ze makkelijker exporteren en dat helpt iets. Maar voorlopig is er nog geen zicht op verbetering, waardoor ook daar de tekorten zijn opgelopen tot 12% van de totale economie en hebben ze een overheidsschuld van 83%. Daar hebben ze een Robin Hood belasting in het leven geroepen.

Over de bonussen moet de bank 50% belasting betalen en de werknemer ook nog eens 50%. Dan houd je maar 25% over. Ach ja, als je gekozen wilt worden, dan helpt populisme. Als als die banken toch hun bonussen gaan betalen levert die belasting slechts GBP 550 miljoen op. Dat is nog geen 1/100 procent van de totale overheidsschuld.

Al met al zou ik Bos willen adviseren om heel goed de fouten van Griekenland en de UK te bestuderen en ervan te leren. En zich vooral niet te laten meeslepen in het populisme. We zien waar dat toe leidt. Helaas loont in de verkiezingsstrijd altijd om kiezer stroop om te mond te smeren. Maar als we dat doen, hebben we over een paar jaar ook een Griekse tragedie op het Binnenhof.